Podział nieruchomości w UE podczas rozwodu i spadku – jak to wygląda w praktyce?

Mój mąż i ja posiadamy mieszkanie w Hiszpanii, ale aktualnie jesteśmy w trakcie rozwodu i pojawia się wiele pytań dotyczących jurysdykcji oraz podziału majątku. Zastanawiam się, które prawo ma zastosowanie, gdy małżonkowie mieszkają w innym kraju niż położona jest nieruchomość. Czy ktoś z Was przechodził przez podobną procedurę międzynarodową i może podzielić się doświadczeniem?

Przechodziłem przez niemal identyczną sytuację dwa lata temu, tylko dotyczyło to Włoch. Kluczowe jest rozporządzenie UE w sprawie reżimów majątkowych małżonków – generalnie zastosowanie ma prawo kraju, w którym wspólnie zamieszkaliście po ślubie.

To bardzo skomplikowany temat. W naszym przypadku przy rozwodzie międzynarodowym sąd w Polsce uznał jurysdykcję hiszpańską ze względu na miejsce położenia nieruchomości, ale koszty obsługi prawnej przerosły nasze wyobrażenia.

Najważniejsze to ustalić, czy mieliście intercyzę. Jeśli nie, wchodzą w grę unijne przepisy o wspólności majątkowej, które potrafią mocno zaskoczyć w starciu z tamtejszym kodeksem cywilnym.

Zanim w ogóle podpiszecie jakiekolwiek ugody, radzę dobrze zapoznać się z realiami rynkowymi, bo wycena mieszkania za granicą przez rzeczoznawcę bywa zaniżona.

Moja znajoma miała mieszkanie w Maladze i rozwodziła się z Hiszpanem. Sprawa ciągnęła się prawie trzy lata, bo mąż blokował sprzedaż, powołując się na lokalne przepisy o ochronie wspólnego gniazda rodzinnego.

Szczerze współczuję. Międzynarodowy rozwód to koszmar biurokratyczny. Najlepiej od razu zatrudnić adwokata z uprawnieniami międzynarodowymi w kraju, gdzie leży nieruchomość.

Czytając o takich problemach, człowiek docenia prostsze inwestycje, choćby lokale w innych stabilnych regionach UE, gdzie prawo jest bardziej jednoznaczne.

W moim przypadku sąd w Polsce orzekł rozwód, ale o podział mieszkania w Hiszpanii musieliśmy wystąpić tamtejszym trybem. Unia niby ma ujednolicać prawo, ale w praktyce każdy kraj rzuca kłody pod nogi.

Zwróćcie uwagę na podatki. Przy podziale majątku w Hiszpanii płaci się podatek od czynności cywilnoprawnych i tzw. Plusvalía municipal, co przy rozwodzie jest wyjątkowo bolesne.

Kluczowa jest zasada tzw. habituacji – czyli zwykłego pobytu. Jeśli mieszkaliście w Polsce, a nieruchomość to tylko inwestycja wakacyjna, polskie sądy mogą chcieć rozstrzygać sprawę.

Podzielam Twoje obawy. Pamiętaj, że notariusz w Hiszpanii nie podpisze aktu podziału bez wyroków lub zatwierdzonej ugody przetłumaczonej przez tłumacza przysięgłego.

Mój brat był w identycznej sytuacji i skończyło się na tym, że musieli sprzedać apartament poniżej wartości, żeby spłacić kredyt i podzielić resztę gotówki.

Zanim podejmiecie pochopne decyzje o sprzedaży, sprawdźcie czy nie lepiej wynająć tę nieruchomość. Czasem rynek podpowiada zupełnie inne rozwiązania finansowe.

Trzymaj się mocno, papierologia w UE potrafi przygnieść. Najważniejsze to nie iść na wojnę totalną z mężem, bo koszty sądowe w dwóch krajach zjedzą całą wartość tego mieszkania.